Orta Doğu'da jeopolitik gerilim arttı, petrolde yukseliş yüzde 6'yı aştı

Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler enerji piyasalarında sert fiyatlamaya yol açtı. Brent petrol vadeli işlemleri günü 6,42 dolar artışla, yüzde 6,34 yükselerek varil başına 107,63 dolardan tamamladı. ABD Hazine Bakanlığı'nın İran'a yönelik yeni yaptırımları ve İran bağlantılı lisans başvurularına ilişkin yönlendirmesini sıkılaştırması petrol piyasasında arz endişelerini artırdı. Bakanlık, İran'la ilgili lisans başvurularının reddedilmiş sayılacağını ve bekleyen başvuruların büyük bölümünün reddedileceğini bildirdi. ABD ayrıca Orta Doğu'da İran'ın vekil güçlerini destekleyen kişi ve kuruluşlara yeni yaptırımlar açıkladı. Bir ABD'li yetkiliye göre İran veya İran bağlantılı olduğundan şüphelenilen ham petrol sevkiyatları son haftada savaş öncesindeki 180 milyon varilden yaklaşık 110 milyon varile geriledi. İran'ın petrol boşaltımları da savaş öncesindeki günlük yaklaşık 1,4 milyon varilden 900 bin varil civarına indi. Son 30 günde yüklemelerin günlük ortalama 200 bin varil seviyesinde gerçekleştiği, ocak-şubat döneminde bu rakamın yaklaşık 1,8 milyon varil olduğu belirtildi. Gerilimi artıran bir diğer başlık Yemen oldu. CNN'in kaynaklara dayandırdığı haberine göre 100'den fazla ABD askeri danışmanı Suudi Arabistan'da konuşlanmış durumda. Danışmanların, Yemen'de İran destekli Husilere karşı yürütülen Suudi operasyonlarına istihbarat ve hedefleme desteği sağladığı bildirildi. ABD'nin doğrudan hava saldırısı düzenlemediği, havadan yakıt ikmali veya benzeri muharip destek sağlamadığı kaydedildi. Haberde, ABD'nin Suudi güçlerine hedef tespiti ve coğrafi saldırı desteği sunduğu, bunun savaş alanında neredeyse gerçek zamanlı görünürlük sağladığı aktarıldı. Destek, Suudi güçlerinin daha koordineli ve profesyonel hareket etmesini sağlamaya yönelik olarak tanımlandı. Bölgede diplomatik temaslar da yoğunlaştı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi'nin Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı ile bölgesel istikrarı görüştüğü, ayrıca Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile telefon görüşmesi yaptığı bildirildi. Görüşmelerde artan bölgesel gerilimler, güvenlik koşulları ve bölgesel barış üzerindeki etkiler ele alındı. Aynı saatlerde İsrail'in İran'dan gelebilecek olası yanıta karşı yüksek alarma geçtiği, kuzeyde yaşayanlara "patlamalara hazırlıklı olun" uyarısı yapıldığı bildirildi. Çin ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde İran'a yaptırımların yeniden devreye alınmasına yönelik girişimlere karşı çıktı; ABD'ye güç kullanmama taahhüdü verme ve İran'la müzakereye dönme çağrısı yaptı.