Yemen’de 2022’deki ateşkes sonrasında görece sakin geçen dönem, Eylül 2026’dan itibaren ülkenin batı ve güneybatısında yeniden genişleyen çatışmalarla sona erdi. Husi güçlerinin batı kıyısı boyunca Bab el-Mendeb’e ilerlemesi, hükümet güçlerinin Suudi hava desteğiyle karşı saldırıya geçmesi ve Taiz çevresindeki ulaşım hatlarının kesilmesi, siviller için güvenli alanı daraltıyor.
Siviller, kitlesel yerinden edilme, gıda güvensizliği, fiyat artışları, sağlık sisteminin kapasite kaybı ve insani yardıma erişimin büyük oranda kısıtlanması sebebiyle büyük zorluklar yaşıyor. Yaşanan son çatışmalar, zaten dünyanın en ağır insani krizlerinden birinin yaşandığı Yemen’de mevcut zorlukları daha da derinleştiriyor.
Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) 2026 Yemen İnsani İhtiyaçlar ve Müdahale Planı’na göre ülkede 22 milyondan fazla kişi insani yardım ve koruma hizmetlerine ihtiyaç duyuyor. Bu grubun içinde 5,2 milyon ülke içinde yerinden edilmiş kişi, 329 bin göçmen ve 63 bin mülteci bulunuyor. Yaklaşık 18,3 milyon kişi akut gıda güvensizliği yaşıyor; beş yaş altı 2,2 milyondan fazla çocuk akut yetersiz beslenme ile karşı karşıya.
Ülkede, yerinden edilme rakamları gün geçtikçe yükseliyor. Uluslararası kuruluşların yayınladığı verilere göre, çatışmaların şiddetlendiği Eylül ayından bu yana 185 binden fazla kişi evlerini terk ederek farklı noktalara göç etti. Öte yandan, yayınlanan raporlarda, son göçler öncesinde de Yemen’de ülke içinde 5,2 milyondan fazla yerinden edilmiş kişi bulunduğu ifade ediliyor. Bu nedenle yeni göç dalgası, kamplar ve kent içi barınma alanları üzerindeki baskıyı ciddi şekilde artırıyor. Ani göçler sebebiyle gıda stokları tükenirken, acil gıda paketleri ve gıda dışı hijyen malzemelerine ve ev gereçlerine ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca, yeni kurulan geçici yerleşim alanlarında temiz içme suyu, acil durum tuvaletleri ve atık yönetimi eksikliği salgın hastalık riskini artırıyor. Özellikle çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve engelliler için birinci basamak sağlık hizmetleri, acil ilaç ve psikososyal destek çalışmaları da büyük önem taşıyor.
Dünya Gıda Programı’nın açıklamasına göre, Ekim ayı itibariyle erişilebilen bölgelerde hanelerin yaklaşık dörtte üçü temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Aileler öğün atlıyor, daha az gıda tüketiyor; un ve bitkisel yağ stoklarındaki daralma fiyatları yukarı çekiyor. Taiz ve Hudeyde’de bazı bölgelere erişimin kesilmesi de daha önce yardım verilen insanlara ulaşılmasını engelliyor.
Sivillerin korunması bakımından en önemli riskler arasında, çatışmanın cephe hatlarından kentlere, ulaşım yollarına, enerji ve ticaret altyapısına yayılması gibi konular öne çıkıyor. Taiz’deki son durum, Marib ve yerinden edilen Yemenlilerin göç ettiği diğer alanların saldırılara açık hale gelmesi, güvenlik sorunlarını büyütüyor. Sivillerin bir kısmı da çatışma bölgesinden çıkmak için tehlikeli deniz yolculuklarına yöneliyor.
Uzun yıllardır Yemen’de insani yardım çalışmalarında bulunan İHH İnsani Yardım Vakfı, son çatışmaların ardından yeni bir yardım çalışması için harekete geçti. Vakıf, çalışmanın ilk etabında Yemen'in Aden, Lahij ve Taiz bölgelerinde yardıma muhtaç 1400 aileye gıda kumanyası, hijyen paketi, barınma ve nakdi yardım desteği vermeyi hedefliyor. Öte yandan, çalışmalar kapsamında 8 bin kişiye de temiz içme suyu ulaştırılması amaçlanıyor. İHH aracılığıyla Yemen halkına destek olmak isteyen bağışçılar, YEMEN yazıp 3072’ye kısa mesaj göndererek 50 TL, 4072’ye kısa mesaj göndererek ise 240 TL destek verebiliyor. Vakfın internet sitesi ve banka hesap numaraları üzerinden de bağış yapılabiliyor.
