ECB Başkanı Lagarde: Avrupa acil önlem almalı

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Avrupa'da yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklık, kuraklık ve orman yangınlarının ekonomik etkilerinin şimdiye kadar sınırlı kaldığını ancak iklim değişikliğinin maliyetlerinin giderek arttığını belirtti. Lagarde, iklim kaynaklı şokların gelecekte daha zor yönetilebileceği uyarısında bulunarak Avrupa'nın finansal koruma mekanizmalarını güçlendirmesi ve temiz enerjiye dayalı daha esnek bir elektrik sistemi oluşturması gerektiğini vurguladı. Lagarde, "Avrupa'nın sıcak yazından bir uyarı" başlıklı yazısında, yaz aylarındaki sıcak hava dalgaları sırasında Avrupa genelinde 30 binden fazla beklenmedik ölüm kaydedildiğini, İspanya ve Fransa'da 400 bin hektarlık alanın orman yangınlarından etkilendiğini belirtti. Ren ve Tuna nehirlerindeki su seviyelerinin düşmesinin taşımacılığı ve nükleer santrallerin soğutma faaliyetlerini aksattığını ifade eden Lagarde, Avrupa'nın küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla ısındığına dikkat çekti. Kuraklık ekonomik faaliyette kalıcı kayıplara yol açabiliyor ECB hesaplamalarına göre bu yaz yaşanan aşırı hava olaylarının Euro Bölgesi ekonomisi üzerindeki kısa vadeli etkisi sınırlı ve geçici oldu. Ancak Lagarde, araştırmaların sıcak hava dalgasından etkilenen bölgelerde ekonomik faaliyetin iki yıl sonra ortalama yüzde 1,5, kuraklıktan etkilenen bölgelerde ise dört yıl sonra yüzde 3 daha düşük olduğunu gösterdiğini belirtti. Euro Bölgesi şirketlerinin yaklaşık dörtte üçünün doğanın sağladığı en az bir hizmete yüksek düzeyde bağımlı olduğunu vurgulayan Lagarde, ekonomik üretimin yaklaşık yüzde 12'sinin yetersiz sel korumasıyla bağlantılı risklere maruz kaldığını kaydetti. Avrupa'da doğal afet kaynaklı kayıpların tarihsel olarak yalnızca dörtte birinin sigorta kapsamında bulunduğunu belirten Lagarde, bunun hanehalkı, şirketler ve kamu maliyesi üzerinde önemli yük oluşturduğunu ifade etti. Enerji fiyatlarındaki artış iklim koşullarıyla birleşti Lagarde, Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı enerji şokunun yaz aylarındaki aşırı sıcaklıklarla aynı döneme denk gelmesinin elektrik fiyatları üzerindeki baskıyı artırdığını belirtti. Yenilenebilir enerji yatırımlarının doğal gaz fiyatlarındaki artışın elektrik fiyatlarına yansımasını sınırladığını kaydeden Lagarde, İspanya'da doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatını belirlediği saatlerin oranının 2020'de yaklaşık yüzde 80'den 2026'da yüzde 20'nin biraz üzerine gerilediğine dikkat çekti. Bununla birlikte sıcak hava nedeniyle klima kullanımının artması, kuraklığın hidroelektrik üretimini azaltması ve nükleer santrallerin soğutma kapasitesini sınırlaması, elektrik fiyatlarında ek baskı oluşturdu. Elektrik şebekelerine yatırımın maliyet avantajına dikkat çekti Lagarde, Avrupa'nın iklim kaynaklı ekonomik risklere karşı üç alanda önlem alması gerektiğini belirtti. İlk olarak iklim sigortası kapsamının genişletilmesini ve AB düzeyinde kamu-özel sektör işbirliğine dayalı reasürans mekanizmasının geliştirilmesini önerdi. İkinci olarak elektrik şebekeleri ve enerji depolama yatırımlarının hızlandırılması gerektiğini vurgulayan Lagarde, şebekelerin modernizasyonuna yatırılan her 1 euronun diğer sistem maliyetlerinde 2 eurodan fazla tasarruf sağladığını kaydetti. Üçüncü olarak şirketlerin kendi elektrik üretim ve depolama sistemlerini kurmalarının kolaylaştırılmasını istedi. Lagarde, yeni şebeke bağlantılarının iki ila on yıl sürebildiğine dikkat çekerek ortak AB kurallarının bu süreleri kısaltabileceğini belirtti. Lagarde: Antalya'daki COP31 zirvesi önemli fırsat Lagarde, yatırımların önemli bölümünün özel sektör tarafından finanse edilmesi gerektiğini, tasarruf ve yatırımlar birliğinin tamamlanması ile karbon fiyatlamasını da içeren istikrarlı iklim politikalarının finansman maliyetlerini düşürebileceğini ifade etti. Gelecek hafta Antalya'da başlayacak COP31 zirvesinin küresel hedefleri somut adımlara dönüştürmek için önemli bir fırsat olduğunu belirten Lagarde, aşırı sıcaklıkların daha sık ve daha şiddetli yaşanacağı uyarısında bulundu. Lagarde, Avrupa'nın ekonomik zararları sınırlayabilecek araçlara sahip olduğunu ve bunların gecikmeden kullanılması gerektiğini vurguladı.