Yapay zeka yatırımlarının yavaşlama ihtimaline dair endişeler, teknoloji devlerinin hisselerinde trilyonlarca dolarlık zarara yol açtı.
ABD, Avrupa ve Asya'daki teknoloji borsalarında büyük kayıplar görüldü.
Küresel piyasaları çalkalayan hisse kaybının ardında ABD ara seçimlerini Demokratların kazanmasının ardından yapay zeka yatırımlarının kısıtlanma ihtimali yatıyor.
Uzmanlara göre bu endişelerin yapay zekaya yapılan dev yatırımların meyve verip vermeyeceğine dair tartışmaların sürdüğü bir dönemde gündeme gelmesi piyasalar üzerindeki baskıyı daha da artırıyor.
Ağırlıkla teknoloji hisselerinin bulunduğu ABD merkezli Nasdaq bileşik endeksi 5 Kasım'ı %5,5'in üzerinde değer kaybıyla kapattı.
Dow Jones verilerine göre bu oran yaklaşık 2.5 trilyon dolara (yaklaşık 125 trilyon lira) denk ediyor.
Nasdaq hisselerinde 6 Kasım'da kısmen toparlanma görüldü.
Başka önemli ABD hisse endekslerinde de 2025'ten bu yana en büyük düşüşler yaşandı.
Asya'daki teknoloji borsaları da çakıldı.
Japonya'nın Nikkei 225 endeksi ve Güney Kore'nin Kospi endeksi günü yaklaşık %6 kayıpla kapattı.
SK Hynix çip şirketi %10 değer kaybederken Samsung hisselerinin değeri de %6'dan fazla azaldı.
Çip üretiminde dünya lideri olan Tayvan'ın borsası da 2001'den bu yana en büyük haftalık kaybını yaşadı.
Yatırımcıların piyasadan çıkışları Avrupa piyasalarını da vurdu.
İngiltere'nin FTSE 100 ve Almanya'nın Dax endeksleri %1,5 düştü. Fransa'nın Cac 40 endeksi de %1,1 değer kaybetti.
Infineon adlı üreticinin hisseleri %8,5 değer kaybetti, teknoloji üreticisi ASML'in hisse değerleri ise %6,5 düştü.
ABD merkezli küresel finans şirketi Jefferies'de hisse stratejisi uzmanı olarak çalışan Jane Gibbons, Reuters haber ajansına yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Perşembe günü yaşanan satışları yapay zeka yatırımı, politikalar ve enflasyona dair endişelerin birleşmesinden oluşan bir tepki olarak görüyoruz, tamamen sıfırlanma olarak değil."
ABD hisse senedi piyasasındaki oynaklık ve değişiklikleri takip eden ve "Korku endeksi" olarak da bilinen CBOE Volatilite Endeksi, 5 Kasım'da 19 ayın en büyük artışını kaydetti. 6 Kasım'da ise kısmen düştü.
Teknoloji devi Nvidia ise Ocak 2025'ten bu yana en büyük değer kaybını yaşadı. Ardından hisse değerlerinde %3,6 toparlama görüldü.
AMD, Intel, Broadcom ve Micron Technology gibi çip üreticilerinde de %5 ile %8,3 arası kayıplar kaydedildi.
Kaynak, Michael Nagle/Bloomberg/Getty Images
Reuters'ın aktardığına göre Iren ve Applied Digital adlı veri merkezi firmaları, CoreWeave ve Nebius gibi bulut hizmet sağlayıcıları ve GE Vernova ve Constellation Energy gibi yapay zeka teçhizatı sağlayıcıları ağır kayıplar yaşayan şirketler arasında yer aldı.
İngiltere merkezli Wealth Club yatırım platformunun kıdemli yatırım strateji uzmanı olan Susannah Streeter, BBC'ye yaptığı değerlendirmede "büyük endişeler biraraya geldi" dedi:
"Tam da yatırımcıların [yapay zeka sektörüne] yapılan dev yatırımların karşılığı hakkında aşırı endişeli olduğu bir dönemde veri merkezi inşaatlarının yavaşlaması bekleniyor. Bunun [yapay zeka] patlamasını destekleyen yatırımları azaltma riski var."
Streeter'a göre bu piyasa şoku, yapay zeka ticaretinin sona ereceği anlamına gelmiyor.
Uzman, bundan sonra yapay zeka sektöründe en büyük modeli geliştiren ya da en fazla veri merkezi yapan şirketlerin değil, "Yapay zekayı gerçek dünyada çalıştırmayı başarabilen" şirketlerin kazanacağını söylüyor.
Teknoloji piyasalarındaki düşüş, ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen ve Demokratların zaferiyle sonuçlanan ara seçimlerden sonra hızlandı.
Bazı Demokrat adaylar seçim kampanyalarında yapay zeka geliştirme süreçlerini yavaşlatmayı taahhüt etmişti.
ABD'de veri merkezi yatırımlarının yoğun olduğu Michigan ve Teksas gibi eyaletlerde bu adayların kazanması, yapay zeka yatırımlarının yavaşlayabileceği endişelerini tetikledi.
BBC'nin teknoloji ve yapay zeka editörü Zoe Kleinman, konuya dair yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Yapay zeka konusunda söyleme uzun süredir teknoloji patronları ve yatırımcıları hakimdi, ancak bu hafta söz hakkı ABD halkına geçti ve çok farklı bir mesaj verdiler: Yapay zekanın özgürlük devri bitti."
Seçimlerde büyük hezimete uğrayan ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda "Kendinizden başka kimseyi suçlayamazsınız" diyerek Demokrat rakiplerini eleştirdi.
Trump, "Borsa, seçim sonuçları yüzünden tarihinin en kötü günlerinden birini geçirdi" ifadelerini kullandı.
Kaynak, Allen J. Schaben/Los Angeles Times/Getty Images
StoneX adlı finans şirketinde kıdemli piyasa analisti olarak çalışan Fiona Cincotta, BBC Radio 4 Today programına verdiği demeçte mevcut düşüşün Demokratların kontrolündeki bir Kongre döneminde yapay zekanın nasıl ilerleyeceğine dair bir "yeniden değerlendirme" olduğunu söyledi.
Cincotta ayrıca şu ifadeleri kullandı:
"Yapay zeka veri merkezlerinin inşa edilmesinin planlandığı eyaletlerin çoğunu artık Demokratlar kontrol ediyor, halktan gelen tepkiler nedeniyle bunların çoğu muhtemelen inşa edilmeyecek.
"Burada, sahada yaşananların artık piyasalara da yansıdığına dair bir görüş var."
Yapay zeka şirketlerine yapılan "dev sermaye yatırımlarının" halihazırda piyasalarda endişeye yol açtığını hatırlatan Cincotta, ABD ara seçimlerinin "bardağı taşıran son damla" olduğunu söyledi.
Uzmana göre veri merkezi inşaatlarının azalması teknoloji şirketlerinin büyümesinin yavaşlamasına neden olabilir.