ABD Başkanı Donald Trump, FBI'ın Nvidia'nın CEO'su Jensen Huang'ın ile Çin casusu olduğu iddia edilen bir kadın arasındaki ilişkiyi soruşturduğunu söyledi.
Trump, ABD'nin Jensen Huang'ın Çin'in bir casusluk operasyonunda hedef alındığına inandığı yönündeki haberlerin ardından pazartesi günü Nvidia CEO'suyla görüştüğünü belirtti.
Gazetecilere konuşan Trump, "Ona 'Casus olduğuna dair herhangi bir fikrin var mıydı?' diye sordum. 'Casus olduğundan haberim yoktu' dedi. Ona gerçekten inanıyorum" ifadelerini kullandı.
Pekin ise Huang'ın hedef alındığı iddialarını reddetti.
Çin Dışişleri Bakanlığı, iddiaların "tamamen asılsız olduğunu, spekülasyona dayandığını ve Çin'i karalamayı amaçladığını" açıkladı.
Çin casusu olduğu iddia edilen Alice Huang ile yaşanan ilişki hakkında bağımsız bir soruşturma başlatan Nvidia, şirket sırlarının ya da ulusal güvenliğin tehlikeye girdiğine inanmak için herhangi bir neden bulunmadığını bildirdi.
Apple'ın ardından dünyanın en değerli ikinci şirketi olan Nvidia, yapay zekâ teknolojisinin merkezinde yer alan bilgisayar çiplerini tasarlıyor.
Ortaya çıkan bilgiler, pazartesi günü şirket hisselerinin yüzde 4'ten fazla düşmesine ve piyasa değerinin yaklaşık 250 milyar dolar azalmasına yol açtı.
Trump, daha sonra Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada FBI'ın konuyu soruşturduğunu söyledi. Ancak soruşturmanın ayrıntılarına ya da ne zaman başlatıldığına ilişkin bilgi vermedi.
BBC'nin ulaştığı FBI ise yorum yapmayı reddetti.
New York Times'ın haberine göre ABD istihbarat yetkilileri, Huang Le adıyla da bilinen Alice Huang'ın Pekin adına casusluk yaptığına inanıyor. Alice Huang ile Jensen Huang arasında akrabalık bağı bulunmuyor.
Gazeteye göre Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçen ilkbaharda Washington'daki üst düzey yetkililere gönderdiği bir bilgi notunda, Nvidia'nın başındaki ismin Çinli bir casusla yakın ilişki içinde olduğu uyarısında bulundu.
Alice Huang, Nvidia ile iş ilişkileri bulunan Singapur merkezli Megaspeed şirketinde genel müdür olarak görev yapıyordu.
Megaspeed'in Singapur'un merkezi iş bölgesindeki ofisinin 10 Kasım Salı günü açık olduğu ve çalışanların iş başında bulunduğu görüldü.
BBC'nin şirketin bulunduğu kata girişine izin verilmedi. Ancak telefonla görüşülen bir çalışan, yorum yapmayacaklarını söyleyerek tüm soruları şirketin halkla ilişkiler ekibine yönlendirdi.
BBC, görüş almak için Megaspeed'e birkaç kez e-posta gönderdi.
Jensen Huang'ın kurucuları arasında yer aldığı Nvidia, ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ teknolojisi yarışının da odağında bulunuyor.
Washington'daki yetkililer, şirketin Çin'e ihracatını bir ulusal güvenlik meselesi olarak görüyor. Huang'ın ilişkisinin kaygı yaratmasının başlıca nedenlerinden biri de bu.
Yine 9 Kasım Pazartesi günü, Huang ve Nvidia aleyhine California'da toplu dava olarak görülmesi talep edilen bir dava açıldı. Davada, Huang'ın Çin casusu olduğundan şüphelenilen kadınla bağlarını gizleyerek hissedarları dolandırdıkları öne sürülüyor.
Dava dilekçesinde, şirketin Jensen Huang ile "Nvidia ürünlerinin Çin'e kaçırılmasına yardım etmeye çalıştığından şüphelenilen" Alice Huang arasındaki ilişki hakkında medyaya yalan söylediği iddia ediliyor.
BBC, dava hakkında görüş almak için Nvidia ile temasa geçti.
Beyaz Saray'da aralarında BBC'nin de bulunduğu basın kuruluşları, Trump'a ilişkiden ne zaman haberdar olduğunu birkaç kez sordu. Trump, "zaman içinde" bilgilendirildiğini söyledi ancak net bir tarih vermedi.
Trump, Huang'ın "onurlu bir insan" olduğunu düşündüğünü belirterek, "Soruşturmaların ardından durumunun iyi olacağından son derece eminim" dedi.
ABD Başkanı, "Umarım bir sorun yoktur. Çok sıkıntı çektiğine inanıyorum" diye ekledi.
Trump, pazartesi günü Huang'ı telefonla aradığını da anlattı:
"Yalnızca iyi olup olmadığını, nasıl olduğunu öğrenmek istedim. Ona bu konuyu sordum. Söz konusu kişinin casus olduğundan kesinlikle haberi olmadığını söyledi."
Trump, Çin'in yapay zekâda liderliği ele geçirmesine izin verilmesinin, Pekin'in askeri kapasitesini ve gözetleme olanaklarını büyük ölçüde artıracağı yönündeki kaygılarını daha önce dile getirmişti.
ABD Başkanı, Çin lideri Şi Cinping'in bir sonraki görüşmelerinde "bunu kendisine soracağından emin olduğunu" da söyledi.
Huang, eşine "sadakatsizlik ettiğini" kabul ederek eşini ve çocuklarını incittiği için özür diledi.
Huang, şirket çalışanlarına gönderdiği yazılı açıklamada "Eşime ihanet ettim. Yaptıklarım onu ve çocuklarımızı üzdü. Yaptığım şeyin hiçbir mazereti yok. Çok üzgünüm" dedi.
Pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Nvidia'yı korumaya ve Amerika'nın ulusal güvenliğini desteklemeye kararlı olduğunu" belirten Huang, şirketin başlattığı soruşturmada işbirliği yapacağını söyledi.
Huang'dan ayrıca gelecek hafta Kongre'nin çeşitli komitelerinin ortaklaşa düzenleyeceği kapalı oturuma katılarak bilgi vermesi istendi. Ancak Huang'ın oturuma katılıp katılmayacağı henüz belli değil.
Nvidia yorum yapmayı reddederken BBC, ilgili komitelerle de temasa geçti.
BBC'nin pazartesi günü Nvidia'nın Santa Clara'daki genel merkezinde konuştuğu bazı çalışanlar, şirket üzerindeki yoğun ilgiye rağmen işlerin her zamanki gibi sürdüğünü söyledi.
Huang'ın 1993'te iki mühendisle birlikte kurduğu Nvidia, onlarca yıldır faaliyet gösteriyor. Ancak dünyanın en değerli ve güçlü şirketlerinden biri haline gelmesi yakın dönemde gerçekleşti.
Başlangıçta oyunlar için bilgisayar çipleri tasarlayan şirket, odağını yapay zekâ geliştirmeye kaydırma kararı sayesinde bugünkü gücüne ulaştı.
Şirketin çipleri, yapay zekâ altyapısının kurulması açısından öylesine değerli hale geldi ki Beyaz Saray daha önce Nvidia'nın gelişmiş ürünlerinin nerelere satılabileceğine ilişkin kısıtlamalar getirdi.
Nvidia'nın en gelişmiş ikinci yarı iletkeni olan H200'ün satışı, Çin'in teknoloji sektörüne ABD karşısında üstünlük sağlayabileceği kaygısıyla daha önce kısıtlanmıştı.
Ancak Huang, Çin'e satışların sınırlandırılmasına uzun süredir karşı çıkıyor. Yapay zekânın dünya genelinde yaygınlaşmasının ABD teknolojisiyle gerçekleşmesinin daha iyi olacağını savunuyor.
Trump yönetimi ocak ayında, şirketin H200 çiplerini belirli koşullar altında Çinli müşterilere satmasına izin vereceğini açıkladı.
Aralarında GB200 Blackwell süper çipinin de bulunduğu Nvidia'nın en gelişmiş yapay zekâ yarı iletkenlerinin Çin pazarına satışı ise hâlâ yasak.
Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.