Bessent: Çin ile ekonomik ilişkileri koparmak değil, yeniden dengelemek istiyoruz

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington yönetiminin Çin ile ekonomik ilişkileri tamamen koparmayı değil, ticaret ve yatırımlardan kaynaklanan riskleri azaltmayı hedeflediğini söyledi. ABD ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin yeniden dengelenmesi gerektiğini vurgulayan Bessent, yapay zeka alanındaki rekabete rağmen iki ülkenin ortak riskleri yönetmek için iş birliği yapabileceğini belirtti. New York'ta ABD-Çin İlişkileri Ulusal Komitesinin düzenlediği etkinlikte konuşan Bessent, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında artan temasların iki ülke ilişkilerinde yeni bir anlayış oluşturduğunu ifade etti. Bessent, Washington'ın Pekin ile ilişkilerinde denge ve karşılıklılık temelinde yapıcı bir yaklaşım benimsediğini belirterek, "Amacımız Çin ile ekonomik bağlarımızı koparmak değil, riskleri azaltmak" dedi. "ABD daha fazla üretmeli, Çin daha fazla tüketmeli" İki ülke arasındaki ticaret açığının önemli bir anlaşmazlık konusu olmaya devam ettiğini belirten Bessent, ekonomik ilişkilerde kapsamlı bir yeniden dengelenmeye ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Bessent, Amerikan ekonomisinin uzun yıllardır yabancı tedarik kaynaklarına aşırı bağımlı hale geldiğini, Çin ekonomisinin ise büyümesini giderek daha fazla dış talebe dayandırdığını ifade etti. "ABD tükettiği ürünlerin daha fazlasını üretmeli, Çin ise ürettiklerinin daha fazlasını tüketmeli" diyen Bessent, bu yönde bir dönüşümün iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından önemli olduğunu vurguladı. Yapay zekada rekabet sürecek, ortak riskler yönetilecek Bessent, ABD ile Çin'in yapay zeka alanındaki teknolojik üstünlük mücadelesinde önemli görüş ayrılıklarına sahip olduğunu ancak bunun güvenlik konularında iş birliğini engellememesi gerektiğini söyledi. İki ülkenin çıkarlarının her zaman örtüşmeyeceğini belirten Bessent, "ABD ile Çin arasındaki farklılıklar konusunda hiçbir yanılsamaya kapılmamalıyız" ifadelerini kullandı. Trump ve Xi'nin "süper zeka" olarak adlandırılan ileri yapay zeka teknolojilerine ilişkin yeni bir diyalog başlattığını açıklayan Bessent, bu mekanizmanın ortak riskleri azaltmayı ve teknolojik sistemler arasında yanlış anlaşılmaları önlemeyi amaçladığını belirtti. Bessent, gelişmiş yapay zeka modellerinin kullanıma sunulmadan önce test edilmesi ve değerlendirilmesine yönelik uygulamaların paylaşılacağını, teknolojinin kontrolünde insan kararlarının belirleyici kalmasının hedeflendiğini söyledi. Tarafların ayrıca ciddi yapay zeka olaylarında birbirlerini hızla bilgilendirmek amacıyla doğrudan iletişim kanalı oluşturma konusunda anlaştığını bildirdi. 30 milyar dolarlık ticarette tarife indirimi görüşülecek Bessent, Trump ve Xi'nin önceki zirvelerinde üzerinde uzlaşılan ticari mekanizmaların da hayata geçirildiğini belirtti. Bu kapsamda oluşturulan Ticaret Kurulunun, iki ülke arasında karşılıklı olarak 30'ar milyar dolarlık hassas olmayan ürün ticaretinde gümrük vergisi indirimlerini değerlendireceğini söyledi. Bessent, Yatırım Kurulunun ise Amerikan Şirketlerinin Çin pazarına erişimi ve Çinli Xirketler açısından daha öngörülebilir yatırım koşulları oluşturulması konularına odaklanacağını ifade etti. Çin'in ABD'den tarım ürünleri satın alma taahhütlerini de hatırlatan Bessent, iki ülkenin ekonomik ve ticari konularda kurumsal diyalog mekanizmalarını geliştirmeyi sürdürdüğünü kaydetti. "Ortak çıkarların öncelik kazanacağı alanları görmeliyiz" ABD ile Çin arasındaki ticaretin 1784 yılında Amerikan ginsengi karşılığında Çin çayı, porseleni ve ipeği alınmasıyla başlayan geçmiXine değinen Bessent, ilişkilerin sürdürülebilirliğinin ortak çıkarların rekabetin önüne geçmesi gereken alanların doğru belirlenmesine bağlı olduğunu söyledi. Bessent, iki ülkenin bütün sorunlara aynı yaklaşımla çözüm aramasının beklenemeyeceğini ancak liderlik sorumluluğunun rekabet ile iş birliği arasında denge kurulmasını gerektirdiğini belirtti. Trump-Xi görüşmesi 18-19 Kasım'da Bessent, gelecek hafta Başkan Trump'a Çin ziyaretinde eşlik edeceğini açıkladı. Trump ile Xi'nin 18-19 Kasım tarihlerinde Shenzhen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi kapsamında bu yıl üçüncü kez bir araya gelmesi planlanıyor. İki liderin ayrıca ABD'nin ev sahipliğinde Miami'de gerçekleştirilecek G20 Zirvesi sırasında dördüncü kez görüşmesi bekleniyor. Bessent, liderlerin aynı yıl içinde bu kadar sık yüz yüze görüşmesinin daha önce yaşanmadığını belirterek, bu temasların sayısından daha önemli olan unsurun iki ülke arasında oluşturulmaya çalışılan karşılıklı anlayış olduğunu vurguladı.