Modern yaşamın yaygın alışkanlıkları arasında yer alan geç saatlere kadar uyanık kalmak, sanılanın aksine yalnızca ertesi gün hissedilen yorgunluk hissiyle sınırlı kalmıyor ve doğrudan kalp sağlığını tehdit ediyor.
Birleşik Krallık merkezli geniş kapsamlı yeni bir bilimsel araştırma, gece yarısından sonra uykuya dalma alışkanlığının kardiyovasküler sistem üzerinde ağır tahribat yarattığını ortaya koydu.
Uzmanlar, uyku süresi ve bireylerin günlük yaşam tarzı faktörleri tamamen eşitlense dahi, yatağa gece saat 00.00 sonrasında giren kişilerin erken yatanlara kıyasla çok daha yüksek oranda kalp ve damar rahatsızlığı yaşadığını belirledi.
Avrupa Kardiyoloji Derneği bünyesinde yayımlanan European Heart Journal - Digital Health dergisinde yer alan çalışma, Birleşik Krallık Biyobankası (UK Biobank) veri tabanına kayıtlı 88 bin 26 kişinin sağlık verilerini mercek altına aldı.
Exeter Üniversitesi uzmanlarının yürüttüğü çalışmada, katılımcıların uyku ve uyanma saatleri bileğe takılan ivmeölçer cihazlarıyla kesintisiz 7 gün boyunca objektif biçimde izlendi.
Ortalama 5,7 yıl süren takip periyodunda, gece saat 00.00 ve sonrasında uyuyan bireylerin, saat 22.00 ile 22.59 arasında uyuyanlara oranla yüzde 25 daha fazla kalp damar hastalığı geliştirdiği saptandı.
Kalp krizi riskini yüzde 80 bitiren altın değerinde 5 kural
Araştırma sonuçları, biyolojik saatin yani sirkadiyen ritmin bozulması durumunda tüm metabolik dengenin altüst olduğunu gösteriyor.
Vücudun 24 saatlik doğal döngüsünün kesintiye uğraması kan basıncını yükseltiyor, kan şekeri dengesini bozuyor ve hücresel düzeyde iltihaplanmayı tetikliyor.
Aynı zamanda otonom sinir sistemi düzenini sarsan bu düzensizlik, zamanla damar elastikiyetini azaltarak damar çeperlerinde mikroskobik hasarlar meydana getiriyor.
Bu zincirleme fizyolojik bozulma, geceleri doğal olarak düşmesi gereken tansiyonun yüksek kalmasına yol açıyor ve kalbin dinlenme fırsatını elinden alıyor.
Elde edilen veriler, kamuoyundaki yaygın 'yeterli süre uyumak her şeye yeter' algısını çürütüyor.
Kardiyovasküler koruma için sadece ne kadar süre uyunulduğu değil, ne zaman uyunduğu da hayati bir parametre şeklinde öne çıkıyor.
Bireyler günde 8 saat uyusalar dahi, uyku penceresi gece yarısından sonraya kaydığında vücut, sabahın ilk ışıklarıyla gelen sirkadiyen sıfırlanma mekanizmasından mahrum kalıyor.
Çalışmaya göre saat 23.00 ile 23.59 arasında uyuyanlarda risk artışı yüzde 12 seviyesinde seyrederken, saat 22.00 öncesinde erken yatanlarda da risk artışı yüzde 24 düzeyinde gerçekleşti.
Herkesin korktuğu alışkanlık hayat kurtarıyor: Günde 5 fincanı görenlerin kalbi korunuyor
Exeter Üniversitesi Nörobilim Bölümünden Dr. David Plans, elde edilen sonuçların önemini şu sözlerle açıkladı:
"Vücudun fiziksel ve zihinsel işlevlerini koordine eden, sirkadiyen ritim adı verilen 24 saatlik bir iç saati bulunuyor.
Bulgularımız kesin bir neden sonuç ilişkisini kanıtlamasa dahi, uyku zamanlamasının kalp sağlığı için bağımsız bir risk unsuru olduğunu gösteriyor."
Biyolojik saatle uyumlu bir uyku hijyeni inşa etmenin kalp krizi ve inme gibi ölümcül riskleri bertaraf etmek için en maliyetsiz halk sağlığı hedefi teşkil ettiğini vurguladı.
Kardiyoloji uzmanları, kalp damar sağlığını güvenceye almak isteyen herkesin her gece aynı saat aralığında yatağa girmesini ve doğal sirkadiyen döngüye sadık kalmasını tavsiye ediyor.
Kalbin gece boyunca dinlenebilmesi ve tansiyonun dengeli şekilde düşmesi adına saat 22.00 ile 23.00 arasındaki zaman dilimi altın standart kabul görüyor.
Gece yarısına sarkan rutinler iltihaplanmayı körükleyerek damar yapısını yıpratıyor.
Yaşam tarzında yapılacak küçük bir saat düzenlemesi, kalbin yükünü hafifletmede ve uzun vadeli kardiyovasküler tehlikeleri önlemede en etkili kalkan vazifesi görüyor.
Ultra işlenmiş gıdalar damarları tıkıyor, felç geçirme ihtimalini yükseltiyor
